Thông thường, nếu con người ăn phải một thứ gì đó mà hệ tiêu hóa không yêu thích lắm, cơ thể sẽ có phản ứng với thứ đó và đơn giản nhất là chúng ta sẽ … nôn ra ngoài, nôn bằng sạch cho tới khi cơ thể không còn phản ứng nữa thì thôi. Tuy nhiên, ngựa không có được ‘hạnh phúc’ này. Do cấu tạo thực quản + cơ nối giữa thực quản với dạ dày hoạt động như van một chiều nên ngựa không thể làm được như con người. Nếu ăn phải thức ăn gì đó không tốt cho cơ thể, ngựa cũng đành phải chờ đợi tới sự giúp đỡ của dạ dày để tiêu hóa cho hết số thức ăn này.
(pix courtesy of Eduardo Amorim – Under Creative Commons License)
Thường bọn trẻ khi đi bơi hoặc tắm biển cùng gia đình sẽ cảm thấy thời gian trôi rất lâu sau khi ăn khi bố mẹ chúng bảo nhất quyết phải đợi 30 phút sau khi ăn mới được đi bơi tiếp. Tại sao lại là 30 phút mà không phải 1 tiếng hay 2 tiếng đồng hồ? Con số này thực sự không có một bằng chứng khoa học nào đằng sau mà chỉ thể hiện cho sự lo lắng của bố mẹ đứa trẻ.
Quá trình tiêu hóa diễn ra ngay sau khi chúng ta bắt đầu ăn miếng đầu tiên của bữa ăn. Tuy vậy, ngay cả khi thức ăn xuống được dạ dày thì nó cũng cần tới 4 giờ đồng hồ nằm trong dạ dày. Sau đó, thức ăn tiếp tục được đưa qua ruột non và ở đây khoảng 2h đồng hồ trước khi tiếp tục được chuyển xuống ruột già rồi chuyển ra ngoài sau 14h đồng hồ nữa. Khoảng thời gian này có thể thay đổi tùy theo loại thức ăn mà bạn ăn. Do vậy, đừng bao giờ tự đặt ra cho mình giả thuyết rằng phải đợi 30 phút hay 1h đồng hồ để thức ăn tiêu hóa hết rồi mới được vận động hay bơi.
Đương nhiên, sẽ không an toàn nếu bạn ních đẫy bụng rồi lại đòi bơi qua sông Hồng. Bạn cần phải lắng nghe các tín hiệu từ cơ thể mình. Đặc biệt, nếu bạn cảm thấy tức bụng, thấy khó chịu khi vận động/bơi thì hãy dừng lại ngay lập tức. Vừa tránh có hại cho mình, vừa đỡ oan cho cái bể bơi.
(pix courtesy of peasap – Under Creative Commons License)
Nếu bị vô tình đá vào chỗ hiểm, đặc biệt là phần trước liên quan tới tinh hoàn thì đàn ông thường sẽ bị đau tới quặn bụng. Vì vậy nếu bạn để ý thì các cầu thủ bóng đá khi đứng làm hàng rào đá phạt đều lấy tay che chỗ ấy để tránh bị tổn thương.
Lý do cho chuyện này là do tinh hoàn lúc đầu được nằm trong ổ bụng, gần dạ dày và thận. Các mạch máu và dây thần kinh của tinh hoàn ngày nay vẫn được gắn liền với phần gần dạ dày và thận cho dù nó đã được đưa ra ngoài ổ bụng. Do vậy, khi một ai đó bị đá vào chỗ hiểm hoặc bị tác động mạnh lên tinh hoàn thì sự đau đớn sẽ được truyền lên tới tận khoang bụng và sau đó là cả xương sống. Không giống như các bộ phận khác bên ngoài cơ thể như tay chân đau đâu biết chỗ đó, đau ở chỗ hiểm quả thật là hiểm bởi nó lan ra cả các bộ phận khác trong cơ thể và tăng lên nhiều lần.
Không chỉ đau, khi bị tác động mạnh vào tinh hoàn thì đàn ông có thể có cảm giác buồn nôn do phản ứng quá mạnh của hệ thần kinh đối với sự đau đớn đó. Do vậy tại rất nhiều nơi trên thế giới, việc đá vào chỗ hiểm của người đàn ông mà không có lý do rõ ràng (để phòng vệ) được coi là sự tấn công tình dục. Trong khi thi đấu đối kháng tại các môn võ thuật, vùng mặt và vùng kín cũng là hai vùng được bảo vệ kỹ, đồng thời không được khuyến khích tấn công vào đó.
(pix courtesy of Aaron Webb – Under Creative Commons License)
Khi bạn ăn thức ăn, quá trình phân hủy thức ăn bắt đầu ngay từ lúc bạn nhai thức ăn và trộn lẫn nó với nước bọt. Thức ăn được nghiền và trộn lẫn với nước bọt sẽ tiếp tục đi xuống dạ dày. Ở đây, acid trong dạ dày sẽ có tác dụng làm phân hủy thức ăn để cơ thể có thể hấp thụ được các chất cần thiết trong thức ăn. Câu hỏi là tại sao acid trong dạ dày không làm phân hủy dạ dày?
Câu trả lời khá ngạc nhiên : acid trong dạ dày có làm phân hủy dạ dày. Bên trong dạ dày được phủ một lớp tế bào bảo vệ được gọi là epithelial cells (tế bào biểu mô). Các tế bào bảo vệ này sẽ sản sinh ra dịch nhày – một lớp protein dày bao phủ bên ngoài. Tuy vậy, lớp dịch nhày này không phải là cản trở quá khó khăn cho các acid nằm trong dạ dày. Trung bình với một người khỏe mạnh thì cứ một phút lại có khoảng 500.000 tế bào biểu mô trong dạ dày bị phá hủy bởi acid. Khoảng xấp xỉ 3 ngày thì toàn bộ lớp tế bào bên ngoài dạ dày sẽ được thay bằng các tế bào mới vì acid đã ăn hết các tế bào cũ.
Đương nhiên dạ dày còn có một lớp thứ hai đằng sau lớp tế bào biểu mô để bảo vệ mình khỏi acid và chính lớp này là nơi sinh ra các tế bào biểu mô mới thay thế cho các tế bào biểu mô đã chết. Tuy vậy, nếu bạn ăn uống không khoa học thì rất có thể lớp tế bào thứ hai này cũng không bảo vệ nổi dạ dày của bạn khỏi acid và sẽ dẫn tới các bệnh về dạ dày. Nhẹ nhất là viêm loét dạ dày và nặng nhất là có thể dẫn tới ung thư dạ dày. Theo nghiên cứu những năm 1990 của các nhà khoa học, bệnh loét dạ dày còn có thể gây ra bởi bạn ăn quá nhiều thức ăn có chứa gia vị cay nóng và/hoặc bạn bị stress nặng.
(pic courtesy of selva – Under Creative Commons License)
Cơ thể con người là một cỗ máy tuyệt vời. Nếu không tự chữa được thì cơ thể sẽ sử dụng các biện pháp khác nhau để thông báo ra bên ngoài những gì mà nó cần (ví dụ chân sẽ bị mỏi khi đi quá nhiều <- cần nghỉ ngơi). Dạ dày sôi lục bục cũng là một cách khác mà cơ thể thông báo ra bên ngoài rằng đã đến lúc cần nhét gì vào bụng rồi đó.
Một cách đơn giản, hệ tiêu hóa của bạn giống như một đường ống thông thằng từ mồm bạn xuống dưới tận chỗ ai-cũng-biết-mà-vì-lịch-sự-không-nên-nói-ra. Thức ăn sau khi nhai và nuốt vào miệng sẽ được đẩy xuống từ từ nhờ các cơn co bóp bên trong đường ống này. Ví dụ cơ ở dạ dày sẽ co bóp 3 lần một phút trong khi đó ở ruột non là 12 lần một phút. Tiếng sôi lục bục là do khi dạ dày và ruột non co bóp đẩy hơi ở trong bụng lên trên. Lúc đó trong bụng bạn chẳng còn gì nữa mà chỉ còn … hơi và chắc chắn bạn đang đói cồn cào rồi.
Bạn có thể thắc mắc rằng “Thế tại sao lúc bụng tôi no thì lại không phát ra tiếng kêu?”. Bạn hãy tưởng tượng đường ống tiêu hóa của bạn giống như một bình nước nóng. Khi bình đầy thì không có chỗ cho hơi nóng lục bục nhưng khi bình càng rỗng thì hơi nước sẽ kêu càng nhiều. Cách tốt nhất để tránh cho dạ dày khỏi lục bục lúc đói là hít thở sâu và nín thở cho tới khi bạn cảm thấy dạ dày không kêu nữa. Một cách khác là bạn có thể lấy bút chì ấn nhẹ vào phần dạ dày ở bụng. Tuy nhiên, tốt nhất khi dạ dày kêu có nghĩa là bạn đã đói, mà đã đói thì tốt nhất là phải ăn thôi.
(pix courtesy of dhammza – Under Creative Commons License)
Đó là vua Louis thứ XIV, một trong những vị vua trị vì lâu nhất nước Pháp (72 năm, từ năm 5 tuổi cho tới năm 77 tuổi) và cũng là một trong những vị vua quái đản nhất nước Pháp. Ông ta có tận 413 cái giường và hàng đêm cứ “lăn” từ cái giường này sang cái giường khác cho tới khi có thể ngủ được mới thôi. Một bữa tối của Louis XIV thường bao gồm 4 bát súp, 2 con gà, thịt cừu, thịt hun khói, salad, bánh ngọt, hoa quả… Ông vua này cũng uống rất nhiều Champagne do bác sỹ khuyên và đến khi chết, vị bác sỹ này đã khám nghiệm tử thi và đưa ra kết luận rằng dạ dày của Louis XIV to gấp đôi người bình thường. Cũng phải thôi vì ông ta ăn nhiều thế cơ mà!
(ảnh của baloulumix – Under Creative Common License)
Câu trả lời là có, và không chỉ như vậy. Trên thực tế, các nhà khoa học đã xác nhận rằng ngay cả khi bỏ ra ngoài cơ thể bạn dạ dày, lá lách, 75% lá gan, 80% ruột (bao gồm ruột non và ruột già), một quả thận, một bên phổi và các bộ phận nhìn thấy được ở phần khung chậu + háng thì bạn vẫn sống. Tất nhiên, bạn sẽ cảm thấy không vui lắm (tất nhiên tôi mà thiếu bất cứ một trong những thứ trên tôi cũng không thấy vui) nhưng yên tâm, bạn vẫn tồn tại được nếu thiếu chúng. 
(ảnh của FranUlloa – Under Creative Commons Licenses)
